Pliki GML z ośrodka – co to jest
Po zgłoszeniu pracy geodezyjnej powiatowy ośrodek dokumentacji (PODGiK) udostępnia materiały z zasobu. Część z nich to pliki GML z baz prowadzonych przez starostę:
- EGiB – ewidencja gruntów i budynków: działki, punkty graniczne, budynki, kontury użytków,
- GESUT – sieci uzbrojenia terenu: wodociąg, kanalizacja, gaz, energetyka, telekomunikacja,
- BDOT500 – obiekty topograficzne mapy zasadniczej: drogi, ogrodzenia, budowle,
- czasem także osnowa, BDOT10k albo odpowiedzi usług WFS.
Pliki GML z ośrodka możesz otworzyć w geoGPS – w aplikacji w terenie i w panelu WWW w biurze. Obiekty są rysowane znakami mapy zasadniczej, a punkty graniczne – według stabilizacji i dokładności. W aplikacji możesz je też tyczyć i przyciągać do nich nowe punkty.
Krok 1. Przygotuj pliki
- Pobierz materiały ze zgłoszenia z portalu ośrodka albo ze strony, którą wskaże PODGiK.
- Pliki zwykle przychodzą jako archiwum ZIP. Rozpakuj je – geoGPS wczytuje pliki .gml i .xml, a nie archiwa ZIP. Na telefonie zrobisz to w aplikacji Pliki.
- Skopiuj potrzebne pliki na telefon, np. przez Dysk, e-mail albo kabel USB. Do terenu wystarczą zwykle EGiB (granice i punkty graniczne) oraz GESUT (sieci).
geoGPS czyta GML w wersjach 2.x, 3.x i 3.2.
Krok 2. Wczytaj GML w aplikacji
- Otwórz ekran Warstwy i w sekcji Pliki GML naciśnij Wczytaj plik GML.
- Wskaż plik. Aplikacja poda, ile obiektów wczytała, włączy warstwę i po powrocie na mapę przybliży widok do jej zasięgu.
- Powtórz dla kolejnych plików – każdy jest osobną warstwą, którą włączasz i wyłączasz polem wyboru (zmianę zatwierdza ZAPISZ).
- Ikona kosza usuwa warstwę z telefonu po potwierdzeniu.
Warstwa GML nie zależy od aktywnego projektu – widzisz ją niezależnie od tego, w którym projekcie mierzysz.
Krok 3. Wczytaj GML w panelu WWW
- W panelu otwórz Mapa → Warstwy i w sekcji Pliki GML kliknij Wczytaj plik GML.
- Wskaż plik
.gmlalbo.xml. Panel poda liczbę obiektów i ustawi widok na zasięg warstwy. - Kliknięcie obiektu pokazuje jego atrybuty z pliku – np. numer działki, rodzaj sieci, średnicę przewodu.
Panel obsługuje kodowanie z nagłówka pliku (UTF-8, ISO-8859-2, Windows-1250). Plik nie jest wysyłany na serwer – panel czyta go w przeglądarce. Warstwa zostaje w tej przeglądarce do wylogowania.
Układ współrzędnych i wysokości
- Układ współrzędnych jest brany z pliku. Dla PL-2000 i PL-1992 obowiązuje polska kolejność osi (X – północ).
- Pliki z ośrodków często mają układ złożony z wysokością (np. PL-2000 + PL-EVRF2007-NH). Gdy układu nie da się rozpoznać z nagłówka, geoGPS rozpoznaje PL-2000 albo PL-1992 po wartościach współrzędnych – pod warunkiem, że obiekty leżą w Polsce.
- Wysokości (trzecia współrzędna) są pomijane. Warstwa GML służy do pracy w poziomie.
- Wersje archiwalne obiektów (z wypełnionym
koniecWersjaObiektalbokoniecObiekt) są pomijane, więc plik z historią zmian pokazuje tylko stan aktualny.
Jak wygląda warstwa
Obiekty EGiB, GESUT i BDOT500 są rysowane według znaków mapy zasadniczej, zależnie od skali mapy: 1:500, 1:1000, 1:2000 albo 1:5000. Pozostałe obiekty mają jeden kolor warstwy.
Punkty graniczne – czy można im ufać
W skalach 1:500 i 1:1000 symbol punktu granicznego od razu mówi, jaki to punkt:
- okrąg – punkt stabilizowany (STB = 3, 4, 5 lub 6), kropka – niestabilizowany albo bez informacji o stabilizacji (STB = 1 lub 2),
- niebieski – punkt ustalony i spełniający standardy dokładnościowe (SPD = 1 i ISD = 1), czerwony – w pozostałych przypadkach, także gdy SPD lub ISD brak w pliku.
| STB | SPD | ISD | Symbol |
|---|---|---|---|
| 3 | 1 | 1 | okrąg niebieski |
| 3 | 2 | 1 | okrąg czerwony |
| 4 | 1 | 2 | okrąg czerwony |
| 6 | 1 | 1 | okrąg niebieski |
| 2 | 1 | 1 | kropka niebieska |
| 2 | brak | brak | kropka czerwona |
| 1 | 2 | 2 | kropka czerwona |
| brak | – | – | „nieoznaczone” |
W skalach 1:2000 i 1:5000 punkty graniczne nie są rysowane.
Praca w terenie z warstwą GML
Tyczenie
Obiekty warstwy GML można tyczyć jak obiekty projektu: naciśnij Tyczenie obiektów i wskaż punkt, linię albo obszar z warstwy. Dostępne są tryby Wskaż punkt na obiekcie i Najbliższy punkt na wskazanym obiekcie. Przykłady:
- odszukanie punktów granicznych przed wznowieniem albo przy wyznaczaniu granicy,
- wskazanie przebiegu sieci z GESUT przed wykopem,
- sprawdzenie, gdzie w terenie przebiega granica działki.
Tyczenie powierzchni nie jest dostępne, a różnica wysokości nie jest pokazywana, bo warstwa nie ma rzędnych. Gdy włączone jest Zapisywanie wytyczonego punktu, możesz zapisać pomiar kontrolny z odchyłkami – zobacz tyczenie obiektów.
Przyciąganie
Przy rysowaniu obiektu na mapie i przy zmianie geometrii nowe punkty mogą przyciągać się do obiektów GML. Obszar przyciąga tylko przy konturze. Przyciągnięty punkt nie dostaje rzędnej z pliku.
Pomiar na tle mapy zasadniczej
Włącz warstwy EGiB, GESUT i BDOT500 razem – dostaniesz w telefonie podgląd mapy zasadniczej. Mierzysz nowe obiekty i od razu widzisz je na tle stanu z zasobu, np. przy inwentaryzacji powykonawczej.
Ograniczenia
- Obiektów GML nie importuje się do projektu. Warstwa służy do podglądu, tyczenia i przyciągania. Obiektów nie można otworzyć do edycji, nie ma ich na ekranie Dane i nie da się ich wskazać w narzędziach Powierzchnie i Kubatura.
- W aplikacji warstwa jest zapisana tylko na tym telefonie. Nie trafia do geoGPS Cloud, panelu WWW ani QGIS. Każda osoba w zespole wczytuje plik u siebie.
- W panelu warstwa jest tylko w tej przeglądarce i znika po wylogowaniu.
- Wysokości z pliku są pomijane.
Najczęstsze pytania
Aplikacja nie chce wczytać pliku z ośrodka.
Sprawdź, czy plik jest rozpakowany z archiwum ZIP. Komunikat błędu podaje przyczynę: niepoprawny plik, brak geometrii, nieznany układ współrzędnych albo wyłącznie archiwalne wersje obiektów.
Warstwa jest w złym miejscu albo poza Polską.
Plik może mieć nietypowy zapis układu. geoGPS rozpoznaje PL-2000 i PL-1992 po wartościach współrzędnych, ale tylko dla obiektów w Polsce. Sprawdź układ w nagłówku pliku i w razie potrzeby poproś ośrodek o eksport w PL-2000.
Czy mogę zapisać obiekty z GML do projektu?
Nie. Warstwa GML służy do podglądu, tyczenia i przyciągania. Możesz natomiast pomierzyć albo narysować własne obiekty, przyciągając je do obiektów z pliku.
Czy pracownicy zobaczą mój plik GML?
Nie. Plik jest tylko na Twoim telefonie albo w Twojej przeglądarce. Każda osoba musi wczytać go u siebie.